ช่วงนี้อากาศเปลี่ยนแปลงบ่อยนะคะ รักษาสุขภาพให้ดีล่ะ โดยเฉพาะการป้องกันตนเองจากไข้หวัดที่กลับมาระบาดอีกระลอกแล้ว ปกติเป็นหวัดก็จะรักษาด้วยยาแผนปัจจุบันค่ะ แต่คราวนี้เจ็บคอมากกว่าทุกครั้ง พ่อก็เลยแนะนำให้ทานยาสมุนไพรชนิดนึง ซึ่งหลายคนก็คงเคยรู้จักกันแล้ว ก็คือ ฟ้าทะลายโจรนั่นเอง เคยได้ยินมาเหมือนกันช่วงที่ไข้หวัดใหญ่ 2009 ระบาด ว่าหลายคนหันมาทานยาสมุนไพรเพื่อป้องกัน หรือสร้างภูมิคุ้มกันให้กับตัวเอง เพราะสมุนไพรส่วนใหญ่ก็ไม่มีผลข้างเคียงมากเท่ากับยาแผนปัจจุบัน จึงมีอันตรายน้อยมาก

ฟ้าทะลายโจรแบบเม็ดแคปซูล
เป็นหวัดคราวนี้เลยได้ลองซื้อฟ้าทะลายโจรแบบแคปซูลมาทาน จริงๆ แล้วพ่อบอกว่าพ่อทานแบบสดเป็นประจำก็เลยไม่ค่อยเป็นหวัด แต่ไม่ไหวค่ะ เคยลองครั้งนึง ขมปี๋ ไม่สามารถทนได้จริงๆ แต่ถ้าใครทานขมได้ ทานแบบสดๆ ก็น่าจะดีเหมือนกันนะคะ ที่บ้านพ่อปลูกไว้ทั่วเลยค่ะ หากบริเวณบ้านของคุณพอจะมีที่ว่างอยู่สักหน่อยก็ลองหาฟ้า ทะลายโจรมาปลูกกันดู เพราะฟ้าทะลายโจรเป็นพืชที่ขึ้นได้ง่ายสามารถปลูกได้ดีทุกสภาพแวดล้อม
กลับมาที่ผลจากการทดลองทานฟ้าทะลายโจรแบบแคปซูล ตอนเป็นหวัดดีกว่าค่ะ ก็รู้สึกว่าอาการไอ และเจ็บคอ ค่อยๆ ดีขึ้น จริงๆ ด้วย เลยหาข้อมูลมาฝากเผื่อว่าจะเป็นประโยชน์ และทางเลือกในการป้องกันและรักษาตัวเองจากไข้หวัดได้อีกทางหนึ่งนะคะ

ฟ้าทะลายโจรสามารถใช้เป็นยาได้ทั้งต้น
ฟ้าทะลายโจรเค้ามีชื่อเรียกอยู่หลายชื่อด้วยกัน เช่น น้ำลายพังพอน, หญ้ากันงู, สามสิบดี, คีปังฮี, ซีปังกี, ชวนซินเหลียน, ชวงซิมไน้ , ยากันงู, ฟ้าลาง, เมฆทะลาย, ฟ้าสะท้าน, สามสิบดี, ฉีกะฉาว, Creat, Green chireta, Kalmegh, King of bitters, Kirayat เป็นต้น
สมุนไพร ฟ้าทะลายโจร ได้รับการรับรองจากองค์การอนามัยโลก (WHO) ว่าเป็นสมุนไพรที่ช่วยบรรเทาอาการหวัด และเสริมภูมิต้านทานดีกว่าการใช้ ยาปฏิชีวนะในคนที่เป็นหวัดบ่อยๆ ร้อนในบ่อยๆ เนื่องจากร่างกายพักผ่อนไม่เพียงพอ ภูมิต้านทานอ่อนลง การรับประทานสมุนไพรฟ้าทะลายโจรจะช่วย กระตุ้น ภูมิคุ้มกัน ทำให้ไม่เป็นหวัดง่าย ร้อนในจะหายไป และสมุนไพรฟ้าทะลายโจรดีกว่ายาปฏิชีวนะ ตรงที่ไม่เกิดการง่วงนอน ไม่เกิดการดื้อยา และยัง ป้องกันตับ จากสารพิษหลายชนิด เช่น จากยาแก้ไข้พาราเซตามอล หรือเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์เป็นส่วนผสม และวงการแพทย์จีนยังได้ยก ฟ้าทะลายโจรขึ้นทำเนียบ เป็นยาตำราหลวงที่มีสรรพคุณโดดเด่นมากตัวหนึ่งอีกด้วยค่ะ และที่สำคัญคือสามารถใช้เป็นยาเดี่ยวเพียงตัวเดียวก็มี ฤทธิ์แรงพอ ที่จะรักษาโรคได้ ซึ่งเป็นคุณสมบัติที่หาได้ยากในสมุนไพรตัวอื่น
ทั้งนี้ เพราะฟ้าทะลายโจรมีสารประกอบสำคัญจำพวกไดเทอร์ปีนแลคโตน (Diterpene Lactones) หลายชนิด ได้แก่ แอนโดรกราโฟไลด์ (Andrographolide) นีโอแอนโดกราโฟไลด์ (Neoandrographolide) ดีออกซีแอนโดกราโฟไลด์ (Deoxyandrographolide) ดีออกซีไดดีไฮโดรแอนโดรกราโฟไลด์ (Deoxy-didehydroandrographolide) เค้าบอกว่าวัตถุดิบฟ้าทะลายโจรที่ดีควรมีปริมาณแลคโตนรวมคำนวณเป็นแอนโดรกราโฟไลด์ ไม่ต่ำกว่า 6 % และไม่ควรเก็บวัตถุดิบไว้ใช้นานๆ เพราะปริมาณสารสำคัญจะลดประมาณ 25 % เมื่อเก็บไว้ 1 ปี ดังนั้นถ้าจะซื้อที่เป็นแบบแคปซูลมาเก็บไว้นานก็คงไม่ดีแน่ค่ะ ค่อยๆ ทยอยทานไปเวลารู้สึกไม่ค่อยสบายก็ดีเหมือนกัน
สารแอนโดรแกรโฟไลด์ (Andrographpholide) ดังกล่าว ทางวงการแพทย์จีนกำหนดว่ามี 1.5% ก็ใช้เป็นยาได้แล้ว และเป็นที่น่ายินดีที่ใบ

ลักษณะดอกและผลของฟ้าทะลายโจร
ฟ้าทะลายโจรในเมืองไทยมีสารสำคัญตัวนี้ถึง 1.7% ซึ่งเมื่อเปรียบเทียบกับยาตัวใหม่ แล้ว ฟ้าทะลายโจรจัดอยู่ในจำพวกยาปฏิชีวนะ เช่น เพนนิซิลลินและเตตราซัยคลิน ซึ่งเป็น ยาแผนปัจจุบันครอบจักรวาลเลยทีเดียว แต่ปลอดภัยกว่า เพราะไม่มีพิษต่อตับ และไม่ตกค้างในร่างกาย ซ้ำยังมีประสิทธิภาพในการรักษาโรคบางอย่างดีกว่ายาแผนปัจจุบันเสียอีก นอกจากนี้ยังมี การ ทดลองทางคลินิกของโรงพยาบาลบำราศนราดูร พบว่าสมุนไพรฟ้าทะลายโจรสามารถรักษาโรคบิด ท้องร่วงและโรคท้องเสีย ชนิดเฉียบพลัน ได้ดีเท่ากับเตตราซัยคลินอีกด้วย
ฟ้าทะลายโจรจึงไม่เพียงแก้ร้อนในได้ผลเท่านั้น หากยังสรรพคุณเด่นแก้ไข้หวัด ตัวร้อน ระงับการอักเสบเจ็บคอ แก้ติดเชื้อ และเป็นยาขมเจริญอาหาร จึงนับได้ว่าฟ้าทะลายโจรเป็นยาครอบคลุมได้กว้างขวางเหมาะสำหรับเป็นยาสามัญ ประจำบ้านแบบไทย ๆ ได้อย่างดียิ่ง
จากสารประกอบที่กล่าวมาทั้งหมดเนี่ยแหละค่ะ ทำให้ฟ้าทะลายโจรมีฤทธิ์ทางยาหลายประการเลย ได้แก่
1. ฤทธิ์ลดการบีบหรือหดเกร็งตัวของทางเดินอาหาร
2. ฤทธิ์ลดอาการท้องเสีย โดยทำให้การสูญเสียน้ำทางลำไส้จากสารพิษของแบคทีเรียลดลง
3. ฤทธิ์ลดไข้และต้านการอักเสบ
4. ฤทธิ์กระตุ้นภูมิคุ้มกัน
5. ฤทธิ์ป้องกันตับจากสารพิษหลายชนิด เช่น จากยาแก้ไข้พาราเซทตามอล หรือเหล้า
6. ฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ
7. ฤทธิ์ลดน้ำตาลในเลือด
อย่างไรก็ตาม แม้ว่าฟ้าทะลายโจรจะมีประโยชน์ในการรักษาโรคอย่างกว้างขวางและแม้ว่าฟ้าทะลายโจรจะดูเหมือนจะมีพิษน้อย แต่เนื่องจากเป็นยาที่มีฤทธิ์เย็นจัด การกินฟ้าทะลายโจรรักษาโรคนาน ๆ ติดต่อกันหลายปีอาจจะเกิดอาการข้างเคียงได้ เช่น มีอาการท้องอืด อาหารไม่ย่อย แขนขาไม่มีแรง เป็นต้น แต่ถ้ากินวันละ 1-2 เม็ด เป็นยาอายุวัฒนะสามารถกินได้เรื่อย ๆ ไม่มีพิษอะไร
นอกจากนี้ ผู้ที่มีความดันโลหิตต่ำก็ไม่ควรใช้ฟ้าทะลายโจร เพราะฟ้าทะลายโจรเป็นตัวยาที่มีสรรพคุณในการลดความดันอยู่แล้ว ถ้าหากผู้ที่เป็นโรคความดันต่ำ และมาใช้ฟ้าทะลายโจรอาจทำให้เกิดอาการหน้ามืด วิงเวียน มึนงง วิธีแก้คือหยุดยาทันที ภายใน 3-4 ชั่วโมง อาการจะดีขึ้น เพราะตัวยาสามารถถูกขับออกไปโดยไม่มีการตกค้างในร่างกาย
ที่สำคัญก็คือ ฟ้าทะลายโจรจะเหมาะสำหรับ “หวัดร้อน” คือ อาการตัวร้อน เจ็บคอ กระหายน้ำ ท้องผูก ปัสสาวะมีสีเข้ม แต่ฟ้าทะลายโจรจะไม่เหมาะกับผู้ที่มีอาการของ “หวัดเย็น” คือ ไม่มีเหงื่อ อุ้งมืออุ้งเท้าเย็น ปัสสาวะมาก รู้สึกหนาวสะท้าน ถ้าเป็นหวัดเย็น แล้วกินฟ้าทะลายโจร อาการอาจกำเริบขึ้นได้ เช่น หนาวสั่น คลื่นไส้ ดังนั้นก่อนที่จะกินฟ้าทะลายโจรแก้ไข้ จึงควรพิจารณาในเรื่องเหล่านี้ด้วยนะคะ
อ้างอิง
http://www.ku.ac.th/e-magazine/february45/agri/far.html
http://women.sanook.com/health/herbal/herbal_43891.php
http://www.gpo.or.th/rdi/html/Andrographis.html
http://www.geocities.com/thaimedicinecm/sansilpayathai32fatalaijon.htm
http://www.akitia.com